De Werkgroep schrijft in haar brief (zie bijlage) dat ze het niet eens is met de stelling van de provincie in haar ontwerp omgevingsvisie dat groei van de bevolking noodzakelijk is en daarvoor allerlei maatregelen genomen moeten worden. En ook het pleidooi van de provincie voor het werven van arbeidsmigranten stuit de werkgroep tegen de borst. Volgens de werkgroep moet de provincie zich niet inzetten voor een groei, maar voor op kwaliteit van leven en versterking van de bestaande bevolking. Daarbij is van belang jongeren te behouden voor de provincie, de terugkeer van Limburgers van elders naar Limburg te stimuleren en toekomstperspectief te creëren binnen de verschillende regio’s. Aanvullend moet de provincie volgens de werkgroep de ontwikkeling van werkgelegenheid selectief sturen. De werkgroep wijst er op dat de afgelopen jaren vooral werkgelegenheid is geworven waarvoor lokaal onvoldoende werknemers beschikbaar waren, met als gevolg een sterke toename van arbeidsmigranten. Denk daarbij aan de mega-distributiebedrijven op Greenport in Noord-Limburg.
De enorme toename van het aantal arbeidsmigranten belemmert het bereiken van beleidsdoelstellingen op het gebied van leefbaarheid, huisvesting en ruimtelijke kwaliteit. Het stelsel van arbeidsmigratie dat in oorsprong bedoeld was als tijdelijke oplossing, is de afgelopen jaren naar een structureel systeem gegroeid, dat in toenemende mate disfunctioneert, zowel op sociaal, economisch als bestuurlijk niveau. De Werkgroep geeft aan dat de door de provincie als “noodzakelijk” gedefinieerde werving van arbeidsmigranten berust op een mythe. Er moet niet meer werkgelegenheid gerealiseerd worden als nodig is voor de lokale mogelijkheden met hoge kwaliteit, in plaats van banen die primair afhankelijk zijn van het zogenaamde lage-lonen-model, waaronder flexibele arbeidsconstructies op basis van grootschalige inzet van arbeidsmigranten. Bedrijven die vooral draaien op arbeidsmigranten moet niet meer in aanmerking komen voor vestiging op de bedrijventerreinen in Limburg en sowieso niet op Klaver 7, het deel van Greenport dat in het gebied van Horst aan de Maas ligt.
De provincie stelt in haar ontwerp omgevingsvisie onder andere, dat méér huisvesting van arbeidsmigranten een oplossing zou zijn voor dakloosheid. Volgens de werkgroep een onjuiste aanname. Dakloosheid onder arbeidsmigranten is niet het gevolg van een structureel tekort aan woningen, maar van de aard van de huisvestingsconstructies en de kwetsbare juridische positie van deze groep. En ook waar het gaat om de vorm van huisvesting voor arbeidsmigranten – veelal logiesgebouwen – die de provincie voorstaat, is de werkgroep kritisch. Deze vorm van huisvesting is niet gelijkwaardig, niet duurzaam en in veel gevallen onmenswaardig. Arbeidsmigranten worden uitgesloten van bescherming onder het huurrecht. De praktijk draagt niet bij aan integratie en participatie van arbeidsmigranten in de samenleving.
De werkgroep roept de provincie op te stoppen met het toevoegen van laagproductieve werkgelegenheid en te investeren in innovatie en automatisering. Het is volgens de werkgroep niet problematisch dat de beroepsbevolking krimpt. Dat is naar de menig van de werkgroep een realiteit die beheerst en verantwoord benaderd moet worden. Een kleinere innovatieve en technologisch hoogwaardige economie is toekomstbestendiger.
Bijlage:
Zienswijze Werkgroep Huisvesting Arbeidsmigranten op de Provinciale Ontwikkelingsvisie (POVI)
